Bahagi ng Pananalita - Cheat Sheet
Your last-minute revision companion for mastering the parts of speech in Filipino grammar for Civil Service Examinations
Pangngalan (Nouns)
Important facts
- Ginagamit bilang paksa o simuno sa pangungusap
- May apat na anyo: payak, maylapi, inuulit, tambalan
- May dalawang kasarian: panlalaki at pambabae
- May kaukulang palagyo (ang/si) at palayon (ng/ni, sa/kay)
Key definitions
Pangngalan
Example
Si Hidilyn Diaz, bagyong Odette, guro
Tumutukoy sa ngalan ng tao, bagay, hayop, lugar at pangyayari
Pantangi
Example
Manila, Jose Rizal, Maynila
Tiyak na ngalan, nagsisimula sa malaking titik
Pambalana
Example
guro, estudyante, lapis
Di-tiyak na ngalan, nagsisimula sa maliit na titik
Diagrams to know
- Uri ng pangngalan ayon sa kahulugan
- Anyo ng pangngalan
- Kaukulan ng pangngalan
Panghalip (Pronouns)
Common values
Value
ako (ang), ko (ng), akin (sa)
Symbol
1st person singular
Quantity
Unang panauhan isahan
Value
ikaw/ka (ang), mo (ng), iyo (sa)
Symbol
2nd person singular
Quantity
Ikalawang panauhan isahan
Value
siya (ang), niya (ng), kanya (sa)
Symbol
3rd person singular
Quantity
Ikatlong panauhan isahan
Important facts
- May tatlong anyo: ang, ng, sa
- May tatlong panauhan: una, ikalawa, ikatlo
- May tatlong kailanan: isahan, dalawahan, maramihan
- Ginagamit upang hindi paulit-ulit na banggitin ang pangngalan
Key definitions
Panghalip
Example
ako, ikaw, siya, kami, kayo, sila
Salita o katagang panghalili sa pangngalan
Panghalip na Panao
Example
ako, mo, kanya
Panghalili sa ngalan ng tao
Panghalip na Pamatlig
Example
ito, iyan, iyon
Humahalili sa ngalan na itinuturo o inihihimaton
Diagrams to know
- Tsart ng mga panghalip na panao
- Uri ng panghalip na pamatlig
Pandiwa (Verbs)
Important facts
- May tatlong aspekto ng pandiwa
- Ginagamit bilang aksyon, karanasan, o resulta ng pangyayari
- Nabubuo sa pamamagitan ng salitang-ugat at panlapi
- Nagbibigay ng diwa o buhay sa pangungusap
Key definitions
Pandiwa
Example
naglaba, humihingi, magluluto
Nagsasaad ng kilos o galaw at nagbibigay ng buhay sa pangungusap
Perpektibo
Example
Naglaba si Ana
Kilos na nangyari na
Imperpektibo
Example
Naglalaba si Ana
Kilos na kasalukuyang nagaganap
Kontemplatibo
Example
Maglalaba si Ana
Kilos na mangyayari pa sa hinaharap
Diagrams to know
- Aspekto ng pandiwa
- Pokus ng pandiwa
- Kayarian ng pandiwa
Pang-uri (Adjectives)
Important facts
- Ginagamit bilang panuring, paksa, panaguri, o layon
- May tatlong antas: lantay, pahambing, pasukdol
- May tatlong kailanan: isahan, dalawahan, maramihan
- Nagbibigay ng katangian sa pangngalan
Key definitions
Pang-uri
Example
maganda, manipis, mapayapa
Naglalarawan sa ngalan ng tao, bagay, hayop, lugar o pangyayari
Lantay
Example
mataas, maganda, mabait
Karaniwang anyo ng pang-uri
Pahambing
Example
mas mataas, katulad
Naghahambing ng dalawang bagay
Pasukdol
Example
pinakamataas, napakaganda
Pinakamataas na antas
Diagrams to know
- Antas ng pang-uri
- Kayarian ng pang-uri
Pangatnig (Conjunctions)
Common values
Value
una, susunod, pagkatapos
Symbol
Sequence
Quantity
Pagkasunod-sunod
Value
sa madaling sabi, sa katagang sabi
Symbol
Explanation
Quantity
Paglalahad
Important facts
- Ginagamit bilang hudyat ng pagkasunod-sunod
- Para sa pagbabagong-lahad
- Para sa pagtitiyak at paglalahat
- Nagdudugtong ng mga ideya
Key definitions
Pangatnig
Example
at, ngunit, subalit, kaya, dahil
Pang-ugnay sa salita o pangungusap sa kapwa salita o pangungusap
Diagrams to know
- Uri ng pangatnig ayon sa gamit
Pang-ukol (Prepositions)
Common values
Value
ng, sa, para sa
Symbol
Common singular
Quantity
Pambalana isahan
Value
ni, kay, para kay
Symbol
Proper singular
Quantity
Pantangi isahan
Important facts
- Ginagamit para sa pambalana at pantangi
- May kasamang ng, ni/nina para sa isahan
- May kasamang ng mga, nina para sa maramihan
- Nagdudugtong ng salita sa layon nito
Key definitions
Pang-ukol
Example
ng, sa, ni/nina, para sa, ayon sa
Nag-uugnay sa pangngalan, panghalip, pandiwa at pang-abay na pinag-uukulan ng kilos
Pang-angkop (Linkers)
Important facts
- NA - ginagamit kung nag-uugnay ng salitang nagtatapos sa katinig maliban sa n
- NG - ginagamit sa salitang nagtatapos sa patinig
- -G - ginagamit sa salitang nagtatapos sa katinig na n
Key definitions
Pang-angkop
Example
na, ng, -g
Idinudugtong sa pagitan ng dalawang salita para sa ugnayang panggramatika
Pang-abay (Adverbs)
Important facts
- Nagsasabi ng paano, kailan, saan, gaano kadalas
- Naglalarawan ng mga pandiwa, pang-uri, at pang-abay
- Hindi naglalarawan ng pangngalan at panghalip
Key definitions
Pang-abay
Example
mabilis, habang buhay, halos oras-oras
Nagbibigay turing sa pandiwa, pang-uri, o kapwa pang-abay
Pangawing at Pantukoy
Common values
Value
ang (isahan), ang mga/mga (maramihan)
Symbol
Common article
Quantity
Pambalana
Value
si (isahan), sina (maramihan)
Symbol
Proper article
Quantity
Pantangi
Important facts
- Pangawing ay palatandaan ng ayos ng pangungusap
- Pantukoy na pambalana: ang, ang mga, mga
- Pantukoy na pantangi: si, sina (isahan at maramihan)
Key definitions
Pangawing
Example
Ako ay galing sa ibang bansa
Salitang 'ay' na nagkakawing sa paksa at panaguri
Pantukoy
Example
ang, si, mga, sina
Laging nangunguna o nagpapakilala sa pangngalan
Must remember
- Pangngalan - ngalan ng tao, bagay, hayop, lugar, pangyayari
- Panghalip - panghalili sa pangngalan (ako, ikaw, siya)
- Pandiwa - may tatlong aspekto: perpektibo, imperpektibo, kontemplatibo
- Pang-uri - naglalarawan, may tatlong antas: lantay, pahambing, pasukdol
- Pangatnig - pang-ugnay ng salita o pangungusap (at, ngunit, kaya)
- Pang-ukol - nag-uugnay sa layon ng kilos (ng, sa, ni, kay)
- Pang-angkop - na, ng, -g ayon sa huling tunog ng unang salita
- Pang-abay - naglalarawan ng pandiwa, pang-uri, pang-abay
- Pangawing - salitang 'ay' na nagkakawing sa paksa at panaguri
- Pantukoy - ang/si para sa pambalana/pantangi
Last minute tips
- Alamin ang tamang gamit ng na/ng/-g sa pang-angkop
- Kabisaduhin ang aspekto ng pandiwa - perpektibo (tapos na), imperpektibo (ginagawa), kontemplatibo (gagawin pa)
- Hindi kalilimutan: pantangi ay may malaking titik, pambalana ay maliit na titik
- Sa panghalip, tandaan: ang/ng/sa anyo ayon sa kaukulan
- Pang-uri ay naglalarawan, pang-abay ay naglalarawan din pero hindi sa pangngalan
Comparison tables
Pangngalan vs Panghalip
| Katangian | Pangngalan | Panghalip |
|---|---|---|
| Kahulugan | Ngalan ng tao, bagay, hayop | Panghalili sa pangngalan |
| Halimbawa | Maria, lapis, aso | siya, ito, ako |
| Gamit | Direktang pagbanggit | Pag-iwas sa pag-uulit |
Aspekto ng Pandiwa
| Aspekto | Kahulugan | Halimbawa |
|---|---|---|
| Perpektibo | Nangyari na | Naglaba si Ana |
| Imperpektibo | Kasalukuyang nagaganap | Naglalaba si Ana |
| Kontemplatibo | Mangyayari pa | Maglalaba si Ana |
Pang-angkop
| Uri | Ginagamit kung | Halimbawa |
|---|---|---|
| na | Nagtatapos sa katinig maliban sa n | mataas na bundok |
| ng | Nagtatapos sa patinig | magandang tao |
| -g | Nagtatapos sa katinig na n | malaking bahay |
Diagrams
Bahagi ng Pananalita Overview
Complete overview of all parts of speech in Filipino with their main classifications
Pag-angkop Decision Tree
Step-by-step guide for choosing the correct linker (na, ng, or -g) based on the ending sound of the first word
Aspekto ng Pandiwa Timeline
Timeline showing the three aspects of Filipino verbs and when each aspect is used